Home · Zdobnictwo wnętrz w chatach wiejskich · Malowane skrzynie na Kurpiach

Malowane skrzynie na Kurpiach

Przechodząc do gałęzi sztuki ludowej, z której Kurpie są naj­bardziej znane, to jest do wycinanki, trzeba podkreślić zu­pełną niemal jej odmienność na terenie Puszczy Białej, w są­siedztwie Pułtuska, i na terenie Puszczy Zielonej, położonej na północny wschód od tamtej. Wycinanka Puszczy Zielonej odznacza się większą oryginalnością. Specjalnością jej jest ściśle lokalna, chociaż wywodząca się z podwarszawskiego drzewka, forma „lelui" , drobna, a ostatnio wprost pa­jęczynowa w okolicach Myszyńca, zaś duża, mocna i prymitywna w powiecie kolneńskim. Drugą po­wszechną tu formą wycinanki jest okrągła gwiazda o miej­scowym stylu dekoracyjnym, trzecią zaś, pokrewną już Pu­szczy Białej, figura koguta, wielobarwna, z naklejanymi ornamentami w innym kolorze niż tło. Takie właśnie są wy­cinanki w Puszczy Białej, które właściwie charakterem swym są bliższe wycinankom sannickim niż tym z drugiej części Kurpiów. Znamienne są dla wycinanek Puszczy Białej różne formy „ziela", nakładane dwu- i wielobarwne gwiazdy, a tak­że w podobny sposób traktowane pojedyncze postacie ludzkie i zwierzęce. Wycinanka jest, a raczej była, główną obok tkaniny ozdobą kolorystyczną izby kurpiowskiej, gdyż skrzynia malowana o czerwonobrązowawym tle kolorytem swym nie rzucała się zbytnio w oczy, mimo przewagi jasnych tonów motywów dekoracyjnych, bardzo tu urozmaiconych, tak że właściwie nie można mówić o jakimś jednolitym typie tych skrzyń. Obok motywów kwiato­wych, umieszczonych wprost na tle skrzyni lub na wydzie­lonych polach zdobniczych, spotyka się tam interesu­jące motywy abstrakcyjne.
Powiązane artykuły:
  • Ceramika mazowiecka
    Wschodnie Mazowsze miało też swoja, ceramikę, która dziś utrzymuje się zaledwie w szczątkowym stanie. Wśród form dawnych, zbliżonych w linii sylwety do białostockich, lecz znacznie wydatniejszym brzuścu i w porównaniu z tam­tymi ciężkawych — napotyka...
  • Dekoracja wnętrz mieszkalnych w Białostocczyźnie
    W okręgu Hajnówki pojawia się wydłużony typ zagrody, gdzie dom mieszkalny połączony jest w jednym szeregu z po­mieszczeniami dla zwierząt. Układ taki, akcentujący linie po­ziome, stwarza bryłę o proporcjach obcych polskiemu bu­downictwu, niemniej jednak...
  • Kosze i ceramika ozdobą wnętrza domu na wsi
    Kwiatowy wzór kufrów, wykonywany ciekawą, bar­dzo prymitywną techniką (zdjęcie czystego drewna twar­dym narzędziem mokrej powłoki barwnej), nawiązuje w wielu przypadkach swym układem, stylem i graficznym charakte­rem do lubelskich ornamentów skrzyń malowanych. Niekiedy zdarza...

Copyright 2011